Garnalenvisserij

In de kustwateren van Noordwest Europa wordt de Noordzeegarnaal gevangen door middel van de boomkormethode. Een boomkornet is een net dat naast de kotter wordt voortgesleept. Het net wordt opengehouden door de ‘boom’, die in het geval van de garnalenvisserij bestaat uit een aantal licht rubberen klossen, die over de grond slepen. Voordeel van deze klossen is dat de bodem nauwelijks wordt omgewoeld. De klossen rollen over het zand. De garnalen worden opgeschrikt en komen in het net. Een garnalenkotter werkt meestal met twee korren, één aan elke kant van het schip.

De vangst wordt aan boord in zeefbakken geleegd, die snel de bijvangst scheiden van de garnalen. Deze bijvangst (vissen, kwallen krabben, te kleine garnalen) wordt zo snel mogelijk weer over boord gezet. De zeefmethode is erg effectief: tussen de 90% en 95% van de bijvangst wordt weer levend overboord gezet. Daarna worden in een aparte welbak de steentjes en schelpjes van de garnalen gescheiden en de garnalen gespoeld.

Ook de volgende stap vindt aan boord plaats: het koken. Koken heeft een desinfecterende werking op de garnalen. De kooktijd ligt rond de vijf minuten. De garnaal verandert in het kookproces van kleur, van grijs naar roze. Na het koken worden de garnalen in plastic zakken gedaan en bij een temperatuur van ongeveer 2ºC bewaard tot aan de visafslag, waar ze verkocht worden aan bedrijven zoals Heiploeg.

Aan boord van de tegenwoordige garnalenkotters verloopt vrijwel het gehele proces machinaal en geautomatiseerd. Dat heeft natuurlijk gunstige gevolgen voor de effectiviteit, maar ook op de kwaliteit van de aangevoerde garnalen.

Er worden jaarlijks veel garnalen door de Nederlandse vloot aangevoerd. De gemiddelde hoeveelheid in de laatste jaren ligt ruim boven de 10.000 ton, met een gemiddeld stuksaantal van 700 garnalen per kilo. Dat zijn dus ruim 7 miljard garnalen. Op het eerste gezicht een enorme hoeveelheid, die de vraag oproept of de zee niet wordt leeggevist.

Gelukkig is dat niet zo. De visserij vangt jaarlijks rond de 5% van het totaal aantal garnalen weg. Tussen 45% en 50% van de garnalen wordt jaarlijks gevangen door vissen zoals kabeljauwachtigen. Er blijft dus ongeveer de helft over om ervoor te zorgen dat de voorplanting gewaarborgd is. Een simpel rekensommetje leert dat dat er nog steeds zo’n 80 miljard zijn…

Ook in de warmere wateren, bijvoorbeeld in Zuidoost Azië, worden de garnalen voor Heiploeg gevangen. De grotere en duurdere soorten worden tegenwoordig in die landen ook vaak gekweekt in kwekerijen.